Марк Шагал
Скрыпач
1912-1913
Вобраз скрыпача, які музыцыруе на даху, неаднаразова з'яўляецца на палотнах Марка Шагала. Ён ужо прысутнічаў на адной з дэбютных прац мастака - «Нябожчык» («Сьмерць», 1908). У традыцыйным габрэйскім укладзе скрыпач заўсёды быў прыкметнай постацьцю. Безь яго не думаліся ні нараджэньне дзіцяці, ні вясельле, ні пахаваньне. Гэты вобраз сымвалізаваў жыцьцёвы цыкл чалавека. Акрамя таго, скрыпач на даху цалкам мог суадносіцца з габрэямі ў расьсейваньні і з праблемамі, якія зьвязаныя з гэтым, - на карціне скрыпач настойліва спрабуе ўтрымацца на спусьцістым пахіле даха. Калі аднойчы А.Луначарскі наведаў паселішча мастакоў «Ля Руш» у 1912 году ў якасьці карэспандэнта газэты «Кіеўская думка», ён пацікавіўся ў Шагала – чаму той напісаў габрэя на даху хаткі ў Віцебску. Шагал адказаў, што гэта не выдумка, а рэальнасьць: «У мяне быў дзядзька, які, калі еў кампот, залазіў на дах, каб яго не турбавалі». На гэтай карціне ў скрыпача зялёны твар. Гэты колер асацыюецца з уваскрэшаньнем праз творчасьць. Вядома, што менавіта зялёным колерам на фрэсках звычайна пісаліся галовы старажытных эгіпэцкіх багоў, якія паміралі і адраджаліся ізноў.